„Prokura łączna niewłaściwa” jednak dopuszczalna

Dnia 1 stycznia 2017 r. weszła w życie zmiana Kodeksu cywilnego,
na mocy której, spółki handlowe znów mogą ustanawiać „prokurę łączną niewłaściwą”.

Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców znowelizowała art. 109⁴ Kodeksu cywilnego poprzez doprecyzowanie, że prokura może obejmować umocowanie także albo wyłącznie do dokonywania czynności wspólnie z członkiem organu zarządzającego lub wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania handlowej spółki osobowej.

W uzasadnieniu do omawianej nowelizacji ustawodawca wskazał, że: „bezpośrednim skutkiem projektowanych zmian będzie zwiększenie swobody udzielenia prokury przez przedsiębiorców (przez umożliwienie zastrzeżenia przy prokurze reprezentacji mieszanej), jak również przywrócenie pewności co do możliwości udzielania prokury umocowującej jedynie do współdziałania z członkiem organu zarządzającego (lub wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania osobowej spółki handlowej). Umożliwi to wpis takiej prokury do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego i będzie stanowiło o skuteczności czynności prawnych dokonanych w ten sposób”.

Zmiana przepisów stanowi odpowiedź ustawodawcy na uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2015 r. (sygn. akt: III CZP 34/14), która stanowiła, że niedopuszczalny jest wpis do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym jednego prokurenta z zastrzeżeniem,
że może on działać tylko łącznie z członkiem zarządu.

Przed podjęciem przez Sąd Najwyższy uchwały z dnia 30 stycznia 2015 r. spółki udzielając prokury łącznej bardzo często określały jej zakres wskazując, że prokurent może działać jedynie z członkiem zarządu spółki („do składania oświadczeń woli w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie jednego członka zarządu łącznie z prokurentem”), co stanowiło tzw. prokurę łączną niewłaściwą. Sąd Najwyższy uznał jednak, że tego typu działanie nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Jakiej prokury może udzielić spółka po 1 stycznia 2017 r.?

Na mocy omawianej nowelizacji od 1 stycznia 2017 r. spółki mogą udzielać:

1. prokury samoistnej – prokurent może działać samodzielnie;
2. prokury łącznej – prokurent może działać łącznie z drugim prokurentem;
3. prokury łącznej ustanowionej w art. 109⁴ § 1¹ Kodeksu cywilnego – prokurent może działać łącznie z członkiem organu zarządzającego
   lub wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania osobowej spółki handlowej.